Zomerserie | Deurne op de kaart
In het eerste deel van Deurne op de Kaart brachten we het huidige grondgebruik in beeld. Daarna lieten we zien dat Deurne sinds circa 1995 per saldo 1.619 hectare landbouwgrond is kwijtgeraakt.
In dit deel kijken we naar de natuurgebieden van de Peel en de zone van één kilometer daaromheen. Hoeveel ruimte gaat daar in Deurne eigenlijk over?
37% van Deurne ligt in Natura 2000 of binnen één kilometer daarvan
Aanleiding: nieuwe stikstofplannen
Aanleiding is de Kamerbrief Weer ruimte voor boer, natuur en bouw van het kabinet-Jetten en minister Jaimi van Essen. Het kabinet kiest daarin voor een gebiedsgerichte aanpak in en rond kwetsbare natuur- en watergebieden. Rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden wordt daarbij onder meer gesproken over zones van één kilometer.
Zo’n zone is nog geen definitieve juridische begrenzing waarbinnen overal automatisch dezelfde regels gelden. De kaarten laten zien over hoeveel ruimte het in Deurne gaat wanneer één kilometer rond de Natura 2000-gebieden wordt getrokken.
Bufferzone op de kaart
Binnen de gemeente Deurne ligt 1.615 hectare Natura 2000. Dat is 13,6% van de totale oppervlakte van de gemeente. Het gaat om delen van de Deurnsche Peel & Mariapeel, De Bult, Heitrakse Peel en ’t Zinkske.
Rond deze natuurgebieden is een bufferzone van één kilometer weergegeven. Die bufferzone beslaat, buiten de natuurgebieden zelf, 2.729 hectare.
Samen gaat het om 4.344 hectare, oftewel 36,7% van Deurne.
Ruim een derde van onze gemeente ligt dus in Natura 2000 of binnen één kilometer daarvan.
Download hier ook de PDF versie van de kaart: Kaart Deurne Natura 2000 + Buffer (Veehouderijen)
*Toelichting: De weergegeven veehouderijlocaties zijn afkomstig uit de provinciale vergunningenregistratie en tonen vergunde of gemelde locaties, niet per definitie actieve bedrijven. Een deel van de locaties kan inmiddels zijn beëindigd, gesloopt of administratief nog in de registratie voorkomen. Ook kunnen onvolledigheden of verwerkingsachterstanden voorkomen. De kaart is uitsluitend bedoeld voor ruimtelijke analyse; aan de weergegeven locaties kunnen geen rechten worden ontleend.
Meer dan alleen natuur
Wie naar de kaart kijkt, ziet direct dat deze gebieden veel verder reiken dan alleen de paarse Natura 2000-vlakken. De buffer strekt zich uit over een groot deel van het buitengebied en raakt verschillende functies, waaronder landbouw, infrastructuur, bedrijven en woongebieden.
Dat maakt de kaart relevant. Discussies over stikstof, natuurherstel en vergunningverlening gaan immers niet alleen over de natuurgebieden zelf, maar ook over de omgeving eromheen.
Vooral agrarisch gebied
De tweede kaart laat zien welke gewaspercelen binnen de bufferzone liggen.
Binnen de zone ligt 1.676 hectare aan geregistreerde gewaspercelen. Dat is 61,4% van de totale bufferzone.
De buffer bestaat daarmee niet hoofdzakelijk uit natuur of bos. Het grootste deel van het gebied waarop de zone betrekking heeft, is agrarisch in gebruik. Daar kunnen de ruimtelijke en economische gevolgen van toekomstig beleid dan ook het sterkst worden gevoeld.
Download hier ook de PDF versie van de kaart: Kaart Deurne Natura 2000 + Buffer (Gewasgebieden)
Dat betekent niet dat voor alle gronden binnen deze zone automatisch nieuwe regels of beperkingen gaan gelden. De exacte uitwerking hangt af van de uiteindelijke landelijke en provinciale keuzes. De kaart laat wel zien hoeveel agrarisch gebied binnen de mogelijke invloedssfeer van die keuzes ligt.
Deurne op de Kaart
Met deze kaarten nemen we nog geen definitief politiek standpunt in. We brengen vooral eerst de feiten, afstanden en oppervlakten in beeld.
In landelijke debatten vliegen percentages, zones en hectares over tafel. Zonder kaart blijft moeilijk zichtbaar wat zulke plannen lokaal betekenen. Voor Deurne gaat het niet om een smalle strook langs de Peel, maar om ruim een derde van de gemeente.
In de volgende afleveringen van Deurne op de Kaart zoomen we verder in op kwetsbaar water, Natura 2000-gebied De Bult, stikstof en de invloed van infrastructuur
Aan het werk voor Deurne. Ons dorp.
Technische verantwoording en bronnen
Voor de kaarten zijn de officiële begrenzingen van de Natura 2000-gebieden gecombineerd met de gemeentegrens uit Bestuurlijke Gebieden 2026 van Kadaster/PDOK. Alleen de delen binnen de gemeente Deurne zijn meegenomen in de oppervlakteberekeningen. De dataset Bestuurlijke Gebieden is afgeleid uit de Basisregistratie Kadaster.
Rond de Natura 2000-gebieden is een zone van 1.000 meter berekend. De Natura 2000-gebieden zelf zijn uit deze buffer verwijderd. De berekende 2.729 hectare betreft daardoor uitsluitend de bufferzone buiten de natuurgebieden. Samen met 1.615 hectare Natura 2000 gaat het om 4.344 hectare, oftewel afgerond 37% van Deurne. Overlappende bufferzones zijn samengevoegd en slechts eenmaal meegeteld.
Voor de tweede kaart is gebruikgemaakt van de definitieve Basisregistratie Gewaspercelen 2025 van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, beschikbaar via PDOK. Deze registratie bevat de ligging van landbouwpercelen en het geregistreerde gewas. De gewaspercelen zijn doorsneden met de bufferzone. Alleen het deel van een perceel dat daadwerkelijk binnen de buffer ligt, is meegenomen. In totaal ligt 1.676 hectare aan geregistreerde gewaspercelen binnen de zone, oftewel 61,4% van de buffer.
De veehouderijlocaties zijn afkomstig uit de provinciale registratie van veehouderijgegevens van de Provincie Noord-Brabant, tegenwoordig ontsloten via de Kernregistratie Dierverblijven. Deze registratie is gebaseerd op vergunde dierverblijven, aantallen dieren en bijbehorende emissiegegevens. De punten vormen geen actueel overzicht van feitelijk actieve veehouderijen. Locaties kunnen inmiddels zijn gestopt, leegstaan, zijn gesloopt of nog administratief in de vergunningenregistratie voorkomen.
De kaartachtergrond en indeling van het grondgebruik zijn gebaseerd op LGN2025 van Wageningen Environmental Research. De gegevens zijn gebruikt als ruimtelijke achtergrond en niet voor de berekening van de gewaspercelen in de buffer. De kaarten geven het grondgebruik en de registraties op de gebruikte peildata weer. Zij doen geen uitspraak over eigendom, actuele bedrijfsvoering, vergunningstatus of de juridische werking van de bufferzone.
Bronnen: Natura 2000-begrenzingen Rijksoverheid/BIJ12; Bestuurlijke Gebieden 2026, Kadaster/PDOK; Basisregistratie Gewaspercelen 2025, RVO/PDOK; LGN2025, Wageningen Environmental Research; veehouderijgegevens Provincie Noord-Brabant/Kernregistratie Dierverblijven. Ruimtelijke analyse, oppervlakteberekeningen, thematische indeling en cartografie: EM Cartae, 2026.