De gemeenteraad van Deurne wordt gevraagd geld vrij te maken om de tijdelijke cameramasten in het centrum te vervangen door vaste camera’s. Dat klinkt misschien als een praktische keuze, maar daarmee wordt een tijdelijke maatregel in de praktijk een vaste voorziening in de openbare ruimte.
Daarom wil Transparant Deurne dat de raad dit besluit zorgvuldig neemt.
Formeel ligt de bevoegdheid voor het inzetten van cameratoezicht bij de burgemeester. De raad besluit over het geld, de vaste voorzieningen en de politieke controle daarop. Juist dan moet duidelijk zijn waarop dat besluit gebaseerd is.
Ernstig uitgaansgeweld
Voor Transparant Deurne staat voorop dat veiligheid serieus genomen moet worden. In het centrum zijn ernstige incidenten geweest rond het uitgaan. Dat raakt bezoekers, ondernemers, personeel, omwonenden en het veiligheidsgevoel in het centrum.
Cameratoezicht kan in zo’n situatie waarde hebben. Beelden kunnen helpen bij toezicht, handhaving en opsporing. Als daders sneller herkend worden, als incidenten beter kunnen worden teruggekeken of als politie en handhaving gerichter kunnen optreden, dan hoort dat mee te wegen in de afweging.
Maar juist bij zo’n zwaar middel moet de raad kunnen zien wat het in de praktijk oplevert. Daarvoor is een controleerbare evaluatie nodig. Zijn beelden gebruikt bij ernstige incidenten? Heeft dat geholpen bij opsporing? Was de beeldkwaliteit voldoende? Is het aantal incidenten afgenomen? Welke lessen zijn getrokken uit de tijdelijke cameraperiode?
Die informatie hoort op tafel te liggen voordat de raad geld uittrekt voor vaste camera’s.
Jongerenoverlast vraagt meer precisie
Het voorstel gaat ook over jongerenoverlast. In de commissie werd gesproken over een groep van ongeveer tachtig jongeren in de buitenruimte, in wisselende samenstellingen, op wisselende momenten en op verschillende plekken.
Dat beeld vraagt om precisie. Niet iedere jongere in zo’n groep heeft dezelfde rol. Er zijn jongeren die overlast veroorzaken, jongeren die meelopen en jongeren die vooral in de buurt aanwezig zijn. Een goede aanpak maakt dat onderscheid scherp.
Daarom heeft Transparant Deurne gevraagd naar het landelijke 7-stappenmodel voor problematische jeugdgroepen. Dat model is juist bedoeld om groepsgedrag zorgvuldig in beeld te brengen. Het gaat onder meer om het verzamelen van signalen, het beoordelen van groepsgedrag, het maken van een groepsduiding, het opstellen van een plan van aanpak, uitvoering, monitoring en evaluatie.
Onze vraag was concreet: waar staat Deurne in dat model? Is er een groepsduiding gemaakt? Is er een vastgesteld plan van aanpak? Wie voert de regie? Wat wordt gemonitord? Wanneer wordt geëvalueerd? En hoe wordt bepaald of de aanpak werkt?
Dat zijn geen technische vragen voor later. Ze raken direct aan het besluit dat nu voorligt.
Als cameratoezicht mede wordt onderbouwd met jongerenoverlast, dan moet de raad ook kunnen controleren hoe die jongerenoverlast wordt aangepakt. Een informatiesessie in september kan nuttig zijn, maar de raad moet nu besluiten over geld voor vaste camera’s. Dan hoort de kern van de onderbouwing ook nu beschikbaar te zijn.
Bewezen effectief?
Tijdens de commissie werd door andere partijen al geconcludeerd dat cameratoezicht bewezen effectief is. Transparant Deurne vindt die conclusie te snel.
De raad heeft geen openbare evaluatie ontvangen met heldere cijfers over incidenten, beeldgebruik, beeldkwaliteit, opsporing, overlast en mogelijke verplaatsing naar andere plekken. Ook is nog onvoldoende zichtbaar hoe cameratoezicht zich verhoudt tot de bredere aanpak van jongerenoverlast.
Een gevoel dat camera’s helpen is iets anders dan een onderbouwde conclusie. Zeker bij vaste camera’s in de openbare ruimte moet de raad kunnen controleren wat werkt, voor welk probleem het werkt en welke aanvullende maatregelen nodig blijven.
Twee problemen, twee afwegingen
Ernstig uitgaansgeweld en jongerenoverlast mogen niet gemakshalve op één hoop worden gegooid. Bij uitgaansgeweld kan cameratoezicht een nuttig middel zijn om toezicht en opsporing te versterken. Bij jongerenoverlast is daarnaast een precieze groepsaanpak nodig, met duidelijke regie en een goede evaluatie.
Als die twee sporen door elkaar gaan lopen, ontstaat het risico dat vaste camera’s een zichtbaar symbool van daadkracht worden, terwijl de echte aanpak van het groepsgedrag onvoldoende controleerbaar blijft.
Transparant Deurne wil dat het centrum veilig is. Voor inwoners, ondernemers, bezoekers en ook voor jongeren zelf. Maar veiligheid vraagt om besluiten die kloppen. De raad moet weten wat de tijdelijke camera’s hebben opgeleverd, hoe de jeugdgroepenaanpak is opgebouwd en welke rol vaste camera’s daarin precies krijgen.