Zomerserie | Deurne op de kaart
In het eerste deel van Deurne op de Kaart brachten we het huidige grondgebruik in beeld. Daaruit bleek dat het agrarisch buitengebied met 6.583 hectare nog altijd de grootste ruimtegebruiker van Deurne is.
Maar hoeveel landbouwgrond is er in de afgelopen dertig jaar verdwenen?
Om dat zichtbaar te maken, hebben we het grondgebruik rond 1995 vergeleken met dat van 2025.
Netto 1.619 hectare verdwenen
Uit de kaartvergelijking komt naar voren dat sinds circa 1995 ongeveer 1.867 hectare landbouwgrond een andere classificatie heeft gekregen.
Tegelijkertijd werd in 2025 ongeveer 248 hectare als landbouwgrond geregistreerd die in de gegevens van 1995 nog niet als landbouw was aangemerkt.
Per saldo komt de verandering daarmee uit op: 1.619 hectare minder landbouwgrond.
Dat is ongeveer 13,7 procent van de totale oppervlakte van Deurne.
Download hier ook de PDF versie van de kaart: Kaart Deurne Landbouwgrond
De verandering op de kaart
De verdwenen landbouwgrond is op de kaart rood weergegeven. De verandering is verspreid over de hele gemeente zichtbaar: rond de woonkernen, langs infrastructuur en aan de randen van natuurgebieden.
Vooral rond de natuurgebieden van de Peel vallen grote veranderingen op. In het oosten en zuiden van Deurne zijn voormalige landbouwgronden onderdeel geworden van natuurgebieden of natuurontwikkeling.
Iedereen heeft het weleens gezien: de grote vlaktes langs de Snoertsebaan die onder water zijn gezet. Gronden die vroeger een agrarische functie hadden, maken daar nu deel uit van de natuurontwikkeling rond de Peel. Op de kaart is goed zichtbaar dat dit geen losstaand voorbeeld is, maar onderdeel van een grotere verandering in het oosten en zuiden van Deurne.
De kaart laat niet bij ieder afzonderlijk perceel zien waarom het grondgebruik veranderde. In de volgende delen van deze zomerserie richten we ons daarom verder op de Peel. We brengen in beeld hoeveel ruimte de natuurgebieden inmiddels innemen en welke nieuwe natuur-, water- en stikstofmaatregelen daar mogelijk nog bovenop komen.
Nieuwe landbouwgrond?
De vergelijking laat ook 248 hectare nieuwe landbouwgrond zien. Dat betekent dat deze locaties in 2025 als landbouw zijn geclassificeerd, terwijl ze in de gegevens van 1995 een andere classificatie hadden.
Een opvallend voorbeeld ligt bij de Legerweg. Een gebied van ongeveer 5,36 hectare had in het bestand van 1995 code 18: stedelijk of bebouwd gebied. In 2025 kreeg dezelfde locatie code 3: aardappelen.
De aanduiding nieuwe landbouwgrond moet worden gelezen als: in 2025 als landbouw geclassificeerd, maar in 1995 niet. Bij het voorbeeld tussen de Vaarweg en de Legerweg was op de kaart van 1995 het gebied met code 3 “Aardappelen” groot genoeg om te zeggen dat hier daadwerkelijk een aanpassing heeft plaatsgevonden. Waarom, dat durven we niet te zeggen.
De druk op de ruimte blijft
De kaart maakt duidelijk dat de hoeveelheid landbouwgrond in Deurne de afgelopen dertig jaar aanzienlijk is afgenomen.
Tegelijkertijd worden nieuwe claims op het buitengebied gelegd. Rond Natura 2000-gebieden en kwetsbare wateren worden aanvullende zones onderzocht. Juist in een landelijke gemeente als Deurne kunnen deze maatregelen een groot deel van het resterende agrarische gebied raken.
In het volgende deel brengen we eerst de natuurgebieden van de Peel in beeld.
Aan het werk voor Deurne. Ons dorp.
Technische verantwoording en bronnen
Voor deze kaart zijn twee versies van het Landelijk Grondgebruiksbestand Nederland (LGN) met elkaar vergeleken: het grondgebruik rond 1995 en het grondgebruik in 2025. De bestanden zijn afgeknipt op de gemeentegrens van Deurne. De verschillende landbouwklassen zijn in beide bestanden samengevoegd tot één categorie.
Onder verdwenen landbouwgrond verstaan we locaties die rond 1995 als landbouw waren geclassificeerd en in 2025 niet meer. Nieuwe landbouwgrond betreft locaties die in 2025 wel als landbouw zijn geclassificeerd en rond 1995 niet.
LGN is een rasterbestand van Wageningen Environmental Research waarin het grondgebruik wordt ingedeeld in verschillende klassen. De versies uit 1995 en 2025 verschillen in bronmateriaal, resolutie en productiemethode. De vergelijking geeft daarom een goede indicatie van de ruimtelijke ontwikkeling, maar is niet geschikt om zonder nader onderzoek conclusies te trekken over afzonderlijke percelen.
De kaart toont het feitelijke grondgebruik zoals dat in LGN is geclassificeerd. De kaart doet geen uitspraak over de juridische bestemming, het eigendom, het agrarische gebruik van afzonderlijke bedrijven of de reden waarom grondgebruik is veranderd.
Bronnen: eigen GIS-analyse op basis van het Landelijk Grondgebruiksbestand Nederland van Wageningen Environmental Research en de gemeentegrens van het CBS. Informatie over de beschikbare LGN-versies en de verschillen tussen de klassen is te vinden bij PDOK. Thematische indeling en cartografie: EM Cartae, 2026.